logo
  • kad-09.jpg
  • kad-01.jpg
  • kad-06.jpg
  • kad-19.jpg
  • kad-16.jpg

Jednym z najistotniejszych zagadnień prawa rodzinnego jest małżeństwo. Polskie prawo chroni i wspiera instytucję małżeństwa, co jest wpisane w art. 18 Konstytucji Rzeczpospolitej. Dopuszczalne jest rozwiązanie małżeństwa poprzez rozwód. Jednak mając na względzie doniosłą rolę instytucji małżeństwa rozwiązać je może tylko Sąd – wyrokiem.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje możliwość rozwiązania małżeństwa w sytuacji, gdy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Oznacza to, iż rozwód jest dopuszczalny, gdy małżonków nie łączy już więź uczuciowa, gospodarcza, ekonomiczna, fizyczna. Brak tych więzi musi mieć charakter trwały. Rozkład pożycia jest trwały, jeżeli ustały wszystkie więzi łączące małżonków, zupełny, jeżeli więzi te ustały na tyle dawno, że wedle zasad doświadczenia życiowego powrót małżonków do wspólnego pożycia nie nastąpi.

Jednakże pomimo zaistnienia pozytywnej przesłanki orzeczenia rozwodu, Sąd nie może go orzec, jeżeli w jego skutek miałyby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo z innych względów jego orzeczenie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.  Kolejną przesłanką uniemożliwiającą orzeczenie rozwodu jest stan, w którym, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, a małżonek który winy nie ponosi nie wyraża zgody na rozwód. Sąd pomimo braku zgody małżonka niewinnego orzeknie rozwiązanie małżeństwa, gdy uzna, iż brak zgody jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.

Na zgodny wniosek stron odstąpi od orzekania, który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia małżeńskiego. Jednakże, jeżeli nie ma zgody na odstąpienie od orzekania o winie Sąd jest zobowiązany do ustalenia, który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia małżeńskiego lub orzeknie, że winę za to ponoszą oboje. Najczęstszym zawinieniem rozkładu pożycia małżeńskiego jest porzucenie rodziny, zdrada, przemoc fizyczna i psychiczna. Jednakże należy mieć na względzie, że Sąd bada całokształt okoliczności faktycznych stanowiących podstawę orzeczenia rozwodu. Przykładowo można wskazać, że jeżeli mąż dopuszcza się wobec żony rękoczynów i używa gróźb karalnych, to jej wyprowadzenie się z domu nie może być uznane za przyczynę rozkładu pożycia. Orzeczenie winy jednego z małżonków oprócz poczucia sprawiedliwości otwiera małżonkowi niewinnemu drogę do uzyskania świadczeń alimentacyjnych od małżonka winnego.  Zasądzenie alimentów na rzecz małżonka po rozwodzie zależne jest od sytuacji osobistej i majątkowej małżonka żądającego alimentów oraz tego, który z małżonków jest odpowiedzialny za rozpad pożycia małżeńskiego.

Orzekając rozwiązanie małżeństwa poprzez rozwód Sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. W przypadku braku porozumienia stron Sąd decyduje w tych kwestiach kierując się przede wszystkim dobrem dziecka. Natomiast przy świadczeniach alimentacyjnych czynnikami decydującymi o ich wysokości są uzasadnione potrzeby małoletniego dziecka oraz możliwość zarobkowe i majątkowe osoby zobowiązanej do świadczeń.

Kolejnym aspektem rozwodu są ewentualne świadczenia alimentacyjne na byłego małżonka.

Powyższy, krótki wywód wskazuje, że postępowanie o rozwiązanie małżeństwa oprócz przedmiotu głównego, może mieć wiele aspektów pobocznych, jak opieka nad małoletnimi dziećmi, kontakty z małoletnimi czy też świadczenia alimentacyjne. Powyższy artykuł sygnalizuje pewne okoliczności, z którymi strona może mieć do czynienia w toku postępowania sądowego o rozwód.